Home Boeken Zes graden

Zes graden

Categorie:

Beschrijving

Mark Lynas: Zes graden, Jan van Arkel, 382 pag. ***

Na ‘De onbewoonbare aarde’ van David Wallace-Wells (besproken in Milieu 2020/1) opnieuw een alarmerend boek over klimaatverandering van een journalist; in dit geval de Brit Mark Lynas. Al eerder (in 2007) verscheen van zijn hand een boek met gelijknamige titel, maar er is sindsdien genoeg gebeurd om een geheel herziene uitgave te rechtvaardigen.

Net als Wallace-Wells heeft Lynas zich grondig verdiept in de literatuur. Sinds 2007 is niet alleen de wetenschap voortgeschreden; ook is in 2015 het Parijs-akkoord gesloten en de mijlpaal van een gemiddelde mondiale temperatuurstijging met 1 oC ten opzichte van het pre-industriële niveau (tamelijk geruisloos) gepasseerd. Lynas laat het in ieder hoofdstuk steeds een graadje warmer worden en schetst de mogelijke gevolgen van die temperatuurstijging. Als hij bij 6 oC is aangekomen, maakt hij gebruik van de kennis over de toestand van de aarde in perioden met vergelijkbare temperatuurstijgingen, zoals het einde van het Perm en de ‘superbroeikas’ van het Krijt, met inbegrip van de massa-extincties die daarbij horen. Verder besteedt hij veel aandacht aan de diverse versterkende terugkoppelingseffecten, zoals het ontdooien van de permafrost, verminderende albedo, en het vrijkomen van methaan uit onderzeese hydraten.

Verontrustend leesvoer, en dat is natuurlijk ook Lynas’ bedoeling. Evenals Wallace-Wells wil hij zijn boek een ‘wake-up call’ laten zijn (de Engelse versie heeft als ondertitel ‘Final Warning’). Maar geeft deze wekker het juiste geluid om de doelgroep te laten ontwaken? Hoe krijg je degenen wier beslissingen ertoe doen zover dat ze de ruim 300 pagina’s tekst doorploegen en vervolgens het roer drastisch gaan omgooien? Moet je je inzichten dan niet beknopter en uitnodigender presenteren en ‘handelingsperspectieven’ bieden?

Als het om mogelijke oplossingsrichtingen gaat, is Lynas juist kort van stof. Hij bepleit, naast de gebruikelijke opties als hernieuwbare energie, met name ook kernenergie (hierover schreef hij eerder het boek ‘Nuclear 2.0’). Verder hecht hij veel belang aan het verhogen van de productiviteit van de landbouw en de ontwikkeling van droogte- en hittetolerante gewassen. Dit boek past dus vooral bij de fase van bewustwording, waarvan je eigenlijk zou hopen dat we die allemaal al wel hadden doorgemaakt. Maar blijkbaar is een ‘repeteerwekker’ toch nodig, ook gezien het feit dat we, zoals Lynas laat zien, in veel opzichten inmiddels druk bezig zijn de ‘worst case scenarios’ werkelijkheid te laten worden.

Frans Oosterhuis

 

Beoordelingen

Er zijn nog geen beoordelingen.

Wees de eerste om “Zes graden” te beoordelen