Home Geen categorie De tovenaar en de profeet

De tovenaar en de profeet

Categorie:

Beschrijving

Charles C. Mann, Nieuw Amsterdam, 2018, 688 pag.*****

Dit boek gaat over de fundamentele tegenstelling in het milieudenken als antwoord op de vraag hoe we onze wereld en toekomst leefbaar houden. De ‘profeten’ staan voor degenen die het accent leggen op het draagvermogen van de aarde. De ‘tovenaars’ willen met inzet van wetenschap en moderne techniek de leefbaarheid voor de mensheid vergroten en armoede uitbannen.

 Charles C. Mann vertelt dit verhaal aan de hand van twee Amerikaanse tijdgenoten uit de 20ste eeuw, William Vogt en Norman Borlaug. Vogt is voorloper in de ecologie en grondlegger van de milieubeweging. Hij waarschuwt voor de rampen die ons te wachten staan als de bevolking blijft groeien. Zijn ideeën vormen een inspiratiebron voor onder andere de Club van Rome. Hij leeft voort in de huidige ideeën over consuminderen, recyclen, lokale productie en bescherming van biodiversiteit. Tegelijkertijd waren zijn ideeën de basis voor mensonterende praktijken uit de jaren ’70 om vrouwen in India gedwongen te steriliseren. Veel van de doemvoorspellingen uit de profetentraditie zijn in de praktijk niet uitgekomen.

Op zijn beurt is Norman Borlaug de grondlegger van de groene revolutie, waardoor de wereldwijde productiviteit van tarwe met 200% toenam. Voor zijn bijdrage aan de afnemende voedselonzekerheid kreeg hij in 1970 de Nobelprijs voor de vrede. Tovenaars als Borlaug geloven in wetenschap en techniek. Ze zijn voor genetische modificatie om het voedselprobleem de wereld uit te helpen en voor kernenergie en Carbon Capture and Storage om het klimaatprobleem op te lossen. Tegelijkertijd krijgen ze veel kritiek voor de wereldwijde schade aan het milieu door een overvloed aan kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Aan de hand van diverse milieuthema’s (aarde, energie, water, klimaat) werkt Mann vergelijkt hij de voors en tegens van de tovenaars- en profetenaanpak, zonder duidelijk te kiezen. Mann geeft milieukundige geschiedenisles op tal van terreinen. Interessant vond ik zijn verhandeling over hoe sinds eind 19e eeuw wordt gewaarschuwd voor een spoedige uitputting van de voorraden gas en olie. Die waarschuwingen zijn nooit bewaarheid. Volgens Mann hanteren we consequent de verkeerde aannames. Als het om de olie- en gasreserve gaat is niet de ‘feitelijke omvang’ daarvan relevant, maar de ‘effectieve omvang’. Die wordt bepaald door de beschikbare wintechnieken en de kosten daarvan. Daardoor blijft de olie- en gasreserve voortdurend uitdijen.

De tovenaar en de profeet is een zeer lezenswaardig en leerzaam boek, ondanks de omvang. Wat mij betreft een ‘must-read’ voor milieukundigen en verplichte kost voor studenten Milieukunde.

Frans de Kruif

Beoordelingen

Er zijn nog geen beoordelingen.

Wees de eerste om “De tovenaar en de profeet” te beoordelen